سفیدبالک گلخانه، Trialeurodes vaporariorum Westwood یکی از آفات مهم گیاه لوبیای معمولی است. در این تحقیق تاثیر برخی ترکیبات آلی شامل عصاره متانولی پوست گردو (MW)، عصاره ان هگزانی پوست گردو (NW)، عصاره متانولی دانه شوید (MD)، عصاره ان هگزانی دانه شوید(ND) و اسید سالیسیلیک (SA)، به تنهایی و در ترکیب با آفتکش اسپیروتترامات (SP) روی سفیدبالک گلخانه و برخی ترکیبات شیمیایی ثانویه گیاه لوبیا بررسی شد. آزمایش ها در شرایط گلخانه با محلول پاشی تیمارهای مورد بررسی روی گیاهان لوبیا انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد که تراکم جمعیت سفیدبالک گلخانه و ترکیبات شیمیایی ثانویه گیاه به طور معنی داری تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی بود. میزان فنل کل در تیمارهای مختلف بین 58/96 تا 114/07 میلی گرم بر گرم وزن خشک متغیر بود که بیش ترین و کم ترین مقدار آن به ترتیب در تیمارهای ترکیب اسپیروتترامات با عصاره متانولی دانه شوید و ترکیب اسپیروتترامات با عصاره ان هگزانی پوست گردو به دست آمد. بیش ترین مقدار فلاونوئید کل گیاه لوبیا نیز در تیمار ترکیب اسپیروتترامات با اسید سالیسیلیک بود. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که تراکم جمعیت سفیدبالک گلخانه در تیمار اسپیروتترامات به تنهایی کم تر از سایر تیمارها بود اما اختلاف معنی داری نیز با تیمارهای تلفیقی و تیمار عصاره متانولی پوست گردو نداشت. همچنین همه تیمارهای مورد مطالعه در مقایسه با شاهد به طور قابل توجهی موجب تغییر تراکم جمعیت این آفت و افزایش مقدار فنل کل گیاه لوبیا شدند. بنابراین می توان از این ترکیبات بویژه عصاره متانولی پوست گردو در برنامه های مدیریت تلفیقی این آفت استفاده نمود.

پسیل معمولی پسته، یکی از مهم ترین آفات باغات پسته در ایران می باشد. در این تحقیق، تاثیر آفتکش اسپیروتترامات (SP)، اسید سالیسیلیک (SA)، عصاره های متانولی و ان هگزانی پوست گردو (به ترتیب MW و NW)، عصاره های متانولی و ان-هگزانی دانه شوید (به ترتیب MD و ND) و کاربرد تلفیقی اسپیروتترامات با این ترکیبات (SP + SA، SP + MW، SP + NW، SP + MD و SP + ND) روی جمعیت پسیل پسته در طی دو سال بررسی شد. آب مقطر نیز به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. همچنین مقدار ترکیبات ثانویه )فنل و فلاونوئید (در برگ های پسته تحت تیمارهای مختلف تعیین شد. در سال اول، بیش ترین درصد کاهش جمعیت پسیل پسته در تیمار تلفیقی اسپیروتترامات و عصاره متانولی دانه شوید (SP + MD) با میانگین 21/3 ±,26/91-درصد و در سال دوم در تیمارهای عصاره متانولی دانه شوید (MD) با میانگین 43/8 ±,70/ 36-درصد و تیمار تلفیقی SP + MD با میانگین 9/17 ±,17/35-درصد محاسبه شد. ضمن اینکه در هر دو سال، کاربرد تلفیقی عصاره ان هگزانی پوست سبز گردو با اسپیروتترامات (SP + NW) موجب کاهش معنی دار جمعیت پسیل پسته در مقایسه با کاربرد اسپیروتترامات به تنهایی شد. مقدار ترکیبات فنل و فلاونوئید کل نیز در برگ درختان پسته تیمار شده با ترکیبات مورد مطالعه، اختلاف معنی داری نشان دادند. بالاترین سطح فنل کل (94/1 ±,48/75) در تیمار اسپیروتترامات + عصاره متانولی دانه شوید (SP + MD) به دست آمد که اختلاف معناداری با اسپیروتترامات، عصاره متانولی دانه شوید و اسپیروتترامات + عصاره ان-هگزانی دانه شوید نشان داد. در هر دو سال عصاره متانولی دانه شوید در تلفیق با اسپیروتترامات (SP + MD) بیشترین تاثیر را در کنترل جمعیت پوره های پسیل پسته داشت و بنابراین می تواند در برنامه های مدیریت تلقیقی این آفت مورد توجه قرار گیرد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

زمینه: بابونه دارای خاصیت دارویی و بهداشتی به ویژه اثرات ضد التهابی و ضد اسپاسم است. ترکیبات ثانویه آن مانند سسکویی ترپن ها و فلاونوییدها در اثر تنوع وراثتی و محیطی تغییر می کند. استان بوشهر دارای رویشگاه های گوناگون بابونه است که اطلاعات کمی راجع به آن ها وجود داشت. بنابراین در این مطالعه گونه های مختلف بابونه و ترکیبات ثانویه آن ها مورد شناسایی قرار گرفته است.مواد و روش ها: در این مطالعه میدانی از رویشگاه های بابونه در استان بوشهر نمونه برداری و پس از شناسایی گونه ها مبادرت به تهیه عصاره و اسانس آن ها مطابق دارونامه گیاهی ایران و ایالات متحده گردید. اسانس به روش تقطیر با آب (Water distillation liquid) استخراج و با دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی (GC/MASS) تجزیه گردید. همچنین عصاره متانولی (Methanolic Extract) بابونه به روش بالن رفلاکس (Flask reflux condenser stirrer) برای سنجش ترکیب فلاونوییدی آن توسط دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارکرد بالا (HPLC)، استخراج گردید.یافته ها: پس از غربال گری گونه های موسوم به بابونه؛ دو گونه از جنس آنتمیس به نام های Anthemis pseudocotula،Anthemis austro-iranica و دو گونه از جنس ماتریکاریا به اسامی Matricaria recotita و Matricaria aurea شناسایی گردید. برخلاف گونه های آنتمیس، گونه های ماتریکاریا دارای اسانس و ترکیبات ثانویه مفید بودند. از جمله اینکهیافته های تجزیه شیمیایی نشان داد که گونه های ماتریکاریا به طور میانگین 0.6 درصد اسانس و حاوی آپیژنین 7- گلوکوزید (Apigenin 7-glucoside) (0.62 درصد)، کامازولن (Chamazulen) (5.5 درصد) و ترکیبات دیگری نظیر مشتقات بیزابولول، بیزابولن و فارنزن می باشند.نتیجه گیری: در استان بوشهر دو گونه وحشی بابونه به نام های Matricaria recotita و Matricaria aurea یافت شد. این گونه ها دارای مقدار قابل ملاحظه ای اسانس و ترکیبات ثانویه مانند کامازولن، آلفا بیزابولول و آپیژنین بوده که امکان کشت و تولید تجارتی آن ها وجود دارد.

به منظور بررسی تاثیر کودهای زیستی و شیمیایی بر اجزای عملکرد، محتوای اسانس و دو ترکیب ثانویه موجود در گیاه دارویی بابونه (Matricaria chamomilla L.) آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 1388 و 1389 در دانشگاه خلیج فارس (بوشهر) انجام شد. تیمار های مورد بررسی در این آزمایش شامل کود دامی گوسفندی (بر مبنای 15 تن در هکتار)، تلفیق قارچ میکوریزا و کود دامی گوسفندی، و کود شیمیایی NPK خالص (به ترتیب با نسبت 0-62-70 کیلوگرم در هکتار با منشاء اوره و سوپرفسفات تریپل) بود. نتایج نشان داد بیشترین وزن خشک گل (939.72 کیلوگرم در هکتار) در تغذیه با کود گوسفندی در سال دوم بدست آمد. همچنین بیشترین قطر گل (2.39 سانتی متر) و ارتفاع گیاه (35.11 سانتی متر) همراه با زی توده خشک (3497.6 کیلوگرم در هکتار) همگی در سال دوم مربوط به تغذیه با کود شیمیایی بود. در مقابل تیمار تغذیه بابونه با کود گوسفندی + قارچ میکوریزا در سال دوم بیشترین شاخص برداشت (45.26 درصد) و برتری معنی داری در سطح پنج درصد از نظر درصد کلونیزاسیون ریشه توسط قارچ میکوریزا، نسبت به سایر تیمار ها داشت. در هر دو سال آزمایش بجز درصد فسفر در بیوماس بابونه، برای دو عنصر نیتروژن و پتاسیم برتری با تغذیه شیمیایی بود. این تیمار همچنین بیشترین بازده اسانس (0.357 درصد) را در سال دوم به خود اختصاص داد. با وجود این بیشترین مقدار کامازولن (8.22 درصد) و آپیژنین 7-گلوکوزید (1.44 درصد) با تغذیه زیستی بابونه بدست آمد. به طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که تغذیه بابونه با کودهای دامی به تنهایی یا تلقیح شده با قارچ میکوریزا می تواند عملکرد مناسبی از گل خشک، بازده اسانس و ترکیبات ثانویه بابونه تولید نماید و زمینه ساز کاهش مصرف کودهای شیمیایی و تضمین کننده صرفه اقتصادی، سلامت محیط زیست و امنیت غذایی مصرف کنندگان خواهد بود.

خوش خوراکی گونه های مرتعی در موارد متعددی مانند تعیین ظرفیت چرا و ترکیب گونه ای کاربرد دارد. تاکنون شاخص دقیقی برای تعیین خوشخوراکی، تعریف نشده است. ازاین رو، معرفی شاخصی دقیق، کاربردی، عام و ساده برای تعیین خوشخوراکی گیاهان مرتعی ضروری به نظر می رسد. برای بررسی رابطه بین خوشخوراکی و ترکیبات ثانویه، ابتدا ترکیب گیاهان و نسبت استفاده از گونه های گیاهی موجود در منطقه در رژیم غذایی دام های گوسفند و بز به طور جداگانه با استفاده از روش فیلم برداری و زمان سنجی اندازه گیری شد. شاخص انتخاب گونه های گیاهی برای بز و گوسفند محاسبه گردید. سپس، ترکیبات ثانویه گیاهان غالب در رژیم غذائی دام ها، با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف نگار جرمی GC-MSS اندازه گیری و مقادیر ترکیبات ثانویه به روش آنالیز مولفه های اصلی (PCA) رج بندی و مقادیر کمی هر یک از گونه های گیاهی بر روی هر یک از محورهای اصلی به عنوان معیار کمی تمایز گونه ها ازنظر وجود ترکیبات ثانویه گیاهان در نظر گرفته شد. در پایان همبستگی بین شاخص انتخاب گونه های گیاهی توسط گوسفند و بز (متغیر وابسته) با مقادیر کمی حاصل از ترکیبات ثانویه گیاهان بر روی محورهای PCA (متغیر مستقل) تعیین و تجزیه وتحلیل شد. نتایج حاصله نشان داد که بین شاخص انتخاب گونه های گیاهی توسط گوسفند و بز با ترکیبات ثانویه گیاهان رابطه معنی داری (P³0.05) وجود داشته و یا به بیانی دیگر ترکیبات ثانویه گیاهان مرتعی در انتخاب آن ها توسط گوسفند و بز برای چرا کاملا تاثیر گذارند. بنابراین، ترکیبات ثانویه گیاهان را می توان به عنوان شاخصی مهم در تعیین خوشخوراکی گیاهان مرتعی محسوب کرد.

تولید ترکیبات ثانویه در برابر تنش های محیطی به عنوان سدی دفاعی است. این موارد عمدتا ترکیبات فنولی از جمله اسیدهای فنولی، تانن ها و لیگنین هستند. در تحقیق حاضر، سه گونه بلوط زاگرس (برودار، دارمازو و وی ول) تحت تنش خشکی آزمایش شد. برای این منظور، نهال ها بدون اینکه در گلدان مطالعه ای انجام شود و در شرایط کاملا یکسان و در فضای باز کاشته شدند. سپس، زمانی که نهال ها چهارماهه بودند، آبیاری قطع شد تا خاک گلدان ها به تدریج به ظرفیت مزرعه ای 70% (تیمار ضعیف)، 50% (تیمار متوسط) و 30% (تیمار شدید) طی پانزده روز رسیدند. پس از برداشت نهال ها در هر مرحله از آزمایش، ذی توده کل و میزان ترکیبات ثانویه مختلف (فنول کل، تانن کل، تانن متراکم) برگ نهال ها اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد که تنش خشکی، میزان ذی توده را به طور معنی داری کاهش داد. نتایج ترکیبات ثانویه مختلف در گونه های مختلف نیز نشان داد که تنها تانن کل گونه بلوط ایرانی در معرض تنش خشکی ضعیف با کنترل تفاوت معنی داری داشت. همچنین در تنش خشکی شدید نیز تانن متراکم و فنول کل نسبت به کنترل در هر سه گونه تغییر افزایشی غیرمعنی دار داشت، اما میزان تانن کل تحت تنش خشکی شدید نسبت به کنترل تنها در گونه برودار به طور قابل توجهی بیشتر بود. همچنین درصد زنده مانی گونه برودار نیز از دو گونه دیگر بالاتر بود، بنابراین، به نظر می رسد که یکی از مکانیسم های موثر در مقاومت به خشکی افزایش میزان تانن کل باشد که در گونه برودار مشاهده شد و سبب حفظ زنده مانی بالاتر در این گونه شد.